{"id":1095,"date":"2015-02-01T20:46:11","date_gmt":"2015-02-01T22:46:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/?page_id=1095"},"modified":"2026-03-10T11:23:46","modified_gmt":"2026-03-10T14:23:46","slug":"introducao","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/geracao-de-energia-eletrica\/introducao\/","title":{"rendered":"Energia"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif; font-size: 14pt;\"><em><strong>&#8220;Energia \u00e9 a \u00fanica moeda realmente universal: uma de suas formas deve sempre se transformar para que qualquer coisa possa ser feita.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif; font-size: 14pt;\">Prof. Vaclav Smil<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Apenas atrav\u00e9s do Trabalho e da Temperatura se torna poss\u00edvel visualisar a Energia, uma grandeza abstrata e invis\u00edvel.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">A <a href=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/historia-da-energia\/\">Hist\u00f3ria da Energia<\/a> descreve a import\u00e2ncia desse insumo na civiliza\u00e7\u00e3o, sua<\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"> utiliza\u00e7\u00e3o libertou os seres humanos de muito trabalho bra\u00e7al, permitindo que crescem e se multiplicassem.<\/span><\/p>\n<h2 id='trabalho-x-energia'  id=\"boomdevs_1\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Trabalho x Energia<\/span><\/h2>\n<p><strong><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Trabalho requer energia e Energia requer trabalho.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Intuitivamente, todos sabem que para realizar trabalho gasta-se energia. <\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Por exemplo, utiliza-se energia para carregar peso, os seres vivos necessitam se alimentar para subir escadas e se locomover. <\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Por outro lado, o gasto energ\u00e9tico requer alimenta\u00e7\u00e3o. <\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Por\u00e9m, a produ\u00e7\u00e3o de alimentos consume energia na ca\u00e7a, na pesca, no preparo do solo, na planta\u00e7\u00e3o, colheita e processamento dos alimentos. <\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Mas isto j\u00e1 estava escrito&#8230;. <span id='easy-footnote-1-1095' class='easy-footnote-margin-adjust'><\/span><span class='easy-footnote'><a href='https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/geracao-de-energia-eletrica\/introducao\/#easy-footnote-bottom-1-1095' title='&lt;\/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: verdana, geneva, sans-serif;&quot;&gt;&amp;#8220;&lt;em&gt;Com o suor do seu rosto comer\u00e1s o teu p\u00e3o&lt;\/em&gt;&amp;#8221; &lt;span style=&quot;font-size: 14pt;&quot;&gt;Genesis 3:19'><sup>1<\/sup><\/a><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Para a F\u00edsica, Trabalho(W) equivale \u00e0 For\u00e7a(F) vezes o deslocamento (S) no sentido da For\u00e7a, conforme descrito pela equa\u00e7\u00e3o 1.<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_9976\" aria-describedby=\"caption-attachment-9976\" style=\"width: 245px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/eq_trabalho.png\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-9976\" src=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/eq_trabalho.png\" alt=\"\" width=\"245\" height=\"40\" srcset=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/eq_trabalho.png 312w, https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/eq_trabalho-300x49.png 300w\" sizes=\"(max-width: 245px) 100vw, 245px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-9976\" class=\"wp-caption-text\">Equa\u00e7\u00e3o 1. Trabalho<\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Onde:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">W \u00e9 o Trabalho[J];<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">F \u00e9 a For\u00e7a[N];<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">S \u00e9 o deslocamento ou dist\u00e2ncia percorrida exercendo a For\u00e7a[m];<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">\u03b8 \u00e9 o \u00e2ngulo entre a for\u00e7a e o deslocamento.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">No caso da corredora da Figura 1, o Trabalho realizado depende apenas da altura subida e da for\u00e7a exercida pela perna da atleta. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">A for\u00e7a exercida atua em sentido contr\u00e1rio ao seu peso e a inclina\u00e7\u00e3o para a frente resulta numa varia\u00e7\u00e3o positiva de trabalho porque o \u00e2ngulo \u03b8 se encontra entre 0\u00ba e 90\u00ba. <\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Isto implica numa varia\u00e7\u00e3o positiva de energia. Mas:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Para onde foi esta Energia? <\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">De onde veio este Trabalho?<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<figure id=\"attachment_9983\" aria-describedby=\"caption-attachment-9983\" style=\"width: 984px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/trabalho_corredora_1.png\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-9983 size-full\" src=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/trabalho_corredora_1.png\" alt=\"\" width=\"984\" height=\"654\" srcset=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/trabalho_corredora_1.png 984w, https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/trabalho_corredora_1-300x199.png 300w, https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/trabalho_corredora_1-768x510.png 768w\" sizes=\"(max-width: 984px) 100vw, 984px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-9983\" class=\"wp-caption-text\">Figura 1. Corredora subindo escada<\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">A for\u00e7a exercida pela atleta (F) e o deslocamento (S) possuem componentes horizontais e verticais, conforme mostra a Figura 2.<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_9986\" aria-describedby=\"caption-attachment-9986\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/forcas_corredora_1.png\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-9986 size-full\" src=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/forcas_corredora_1.png\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/forcas_corredora_1.png 800w, https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/forcas_corredora_1-300x225.png 300w, https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/forcas_corredora_1-768x576.png 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-9986\" class=\"wp-caption-text\">Figura 2. For\u00e7as na Corredora<\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Considerando que a corredora em velocidade constante, as Leis de Newton determinam que o somat\u00f3rio das for\u00e7as deve ser nulo. <\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Isto significa que a componente vertical (F<sub>y<\/sub>) deve ser igual \u00e0 for\u00e7a peso(P) e a for\u00e7a (F<sub>x<\/sub>) igual \u00e0 for\u00e7a (F<sub>a<\/sub>). <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">A inclina\u00e7\u00e3o da escada determina o \u00e2ngulo \u03b1 e o \u00e2ngulo \u03b8 resulta da rela\u00e7\u00e3o entre as for\u00e7as F<sub>x<\/sub> e F<sub>y<\/sub>.\u00a0<\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">A Equa\u00e7\u00e3o 2 mostra a rela\u00e7\u00e3o entre as for\u00e7as e \u00e2ngulos e a Equa\u00e7\u00e3o 3 o m\u00f3dulo do Trabalho realizado pela corredora. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Observa-se que o Trabalho realizado possui duas componentes, uma horizontal e outra vertical. <\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">A componente horizontal do Trabalho (x) se relaciona com a for\u00e7a de atrito entre os p\u00e9s e o ch\u00e3o<span id='easy-footnote-2-1095' class='easy-footnote-margin-adjust'><\/span><span class='easy-footnote'><a href='https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/geracao-de-energia-eletrica\/introducao\/#easy-footnote-bottom-2-1095' title=' A for\u00e7a de atrito depende do peso e do coeficiente de atrito entre os p\u00e9s e o solo'><sup>2<\/sup><\/a><\/span>. <\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Sem atrito n\u00e3o se caminha e, por isso, a falta de atrito em superf\u00edcies muito lisas e escorregadias produz quedas.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">A componente vertical (y) do Trabalho se relaciona com o peso e a inclina\u00e7\u00e3o da escada.<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_9988\" aria-describedby=\"caption-attachment-9988\" style=\"width: 271px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/forca_corredora.png\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-9988\" src=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/forca_corredora.png\" alt=\"\" width=\"271\" height=\"160\" srcset=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/forca_corredora.png 346w, https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/forca_corredora-300x177.png 300w\" sizes=\"(max-width: 271px) 100vw, 271px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-9988\" class=\"wp-caption-text\">Equa\u00e7\u00e3o 2. For\u00e7as na Corredora<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_9994\" aria-describedby=\"caption-attachment-9994\" style=\"width: 587px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/trabalho_corredora_3.png\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-9994\" src=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/trabalho_corredora_3.png\" alt=\"\" width=\"587\" height=\"60\" srcset=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/trabalho_corredora_3.png 792w, https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/trabalho_corredora_3-300x31.png 300w, https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/trabalho_corredora_3-768x79.png 768w\" sizes=\"(max-width: 587px) 100vw, 587px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-9994\" class=\"wp-caption-text\">Equa\u00e7\u00e3o 3. Trabalho realizado pela corredora<\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Voltando \u00e0s perguntas anteriores, para onde foi o trabalho realizado?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">A atleta realizou o Trabalho de subir correndo a escada utilizando energia muscular obtida a partir da queima dos carboidratos armazenados no seu corpo. <\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Ela queimou combust\u00edvel porque viver consome a energia obtida a partir da combust\u00e3o lenta de carboidratos.\u00a0<\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Contudo, nem toda a energia gerada por essa combust\u00e3o se transforma em trabalho, p<\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">arte da energia gerada pela atleta se transformou em calor, que foi dissipado pela transpira\u00e7\u00e3o. <span id='easy-footnote-3-1095' class='easy-footnote-margin-adjust'><\/span><span class='easy-footnote'><a href='https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/geracao-de-energia-eletrica\/introducao\/#easy-footnote-bottom-3-1095' title='. Por isso, a hidrata\u00e7\u00e3o se torna indispens\u00e1vel aos atletas de alta performance. '><sup>3<\/sup><\/a><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><strong>Isto sugere que nem toda varia\u00e7\u00e3o de Energia se transforma em Trabalho<\/strong>.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Continuando, para onde foi o Trabalho realizado pela atleta? <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">A parcela vertical do Trabalho foi utilizada para elevar seu peso(P) em <em>y<\/em> metros de altura e\u00a0<\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">se transformou em <strong>Energia Potencial relacionada ao campo gravitacional da terra.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">A parcela horizontal se converteu em energia cin\u00e9tica (velocidade) e em energia t\u00e9rmica decorrente do atrito entre o t\u00eanis e a escada.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><strong>A<\/strong> <strong>Energia T\u00e9rmica dissipada n\u00e3o pode ser recuperada, mas as Energias Potencial e Cin\u00e9tica sim.<\/strong><span id='easy-footnote-4-1095' class='easy-footnote-margin-adjust'><\/span><span class='easy-footnote'><a href='https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/geracao-de-energia-eletrica\/introducao\/#easy-footnote-bottom-4-1095' title='\u00a0apesar das m\u00e1quinas t\u00e9rmicas utilizarem a energia t\u00e9rmica para realizar trabalho.'><sup>4<\/sup><\/a><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Se a Atleta saltasse do alto da escada, a for\u00e7a da gravidade a aceleraria e transformaria a energia potencial em velocidade, energia cin\u00e9tica.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Por outro lado, considere o homem carregando peso ao longo de uma superf\u00edcie plana conforme mostra a Figura 3. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">De acordo com a Equa\u00e7\u00e3o 1, o <strong>trabalho realizado \u00e9 nulo<\/strong> porque a for\u00e7a e o deslocamento formam um \u00e2ngulo de 90\u00ba. <\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Isto significa que deslocamentos perpendiculares \u00e0 For\u00e7a n\u00e3o produzem Trabalho.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Mas o trabalhador da Figura 3 realmente n\u00e3o produz trabalho? <span id='easy-footnote-5-1095' class='easy-footnote-margin-adjust'><\/span><span class='easy-footnote'><a href='https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/geracao-de-energia-eletrica\/introducao\/#easy-footnote-bottom-5-1095' title=' Procure explicar ao carregador que ele n\u00e3o produz Trabalho. Lembre-se da for\u00e7a de atrito.'><sup>5<\/sup><\/a><\/span><\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_9975\" aria-describedby=\"caption-attachment-9975\" style=\"width: 378px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/trabalho.png\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-9975 size-full\" src=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/trabalho-e1587484113274.png\" alt=\"\" width=\"378\" height=\"492\" srcset=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/trabalho-e1587484113274.png 378w, https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/trabalho-e1587484113274-230x300.png 230w\" sizes=\"(max-width: 378px) 100vw, 378px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-9975\" class=\"wp-caption-text\">Figura 3. Homem carregando peso<\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Portanto, todo <strong>Trabalho produz varia\u00e7\u00f5es de Energia, mas nem toda varia\u00e7\u00e3o de Energia produz Trabalho<\/strong>.<\/span><\/p>\n<h2 id='tipos-de-energia'  id=\"boomdevs_2\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Tipos de Energia<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Existem diversos tipos de Energia:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Potential_energy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Energia Potencial<\/a>;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><a href=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/geracao-de-energia-eletrica\/fontes-de-energiaia\/eletricidade\/\">Energia El\u00e9trica<\/a>;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Magnetic_energy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Energia Magn\u00e9tica<\/a>;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><a href=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/geracao-de-energia-eletrica\/energia-solar\/\">Energia Luminosa<\/a>;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><a href=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/geracao-de-energia-eletrica\/hidreletricas\/\">Energia Gravitacional<\/a>;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><a href=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/geracao-de-energia-eletrica\/geracao-termica\/energia-nuclear\/\">Energia Nuclear<\/a>;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><a href=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/geracao-de-energia-eletrica\/geracao-termica\/\">Energia T\u00e9rmica<\/a>;<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Devido ao princ\u00edpio da <strong>Conserva\u00e7\u00e3o de Energia<\/strong>, n\u00e3o se pode criar nem destruir energia, apenas transform\u00e1-la. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Contudo, as transforma\u00e7\u00f5es n\u00e3o s\u00e3o totalmente control\u00e1veis, sempre surge uma parcela indesejada de energia, normalmente t\u00e9rmica que denominamos de perda. Por\u00e9m, essa energia n\u00e3o desapareceu, ela apenas se transformou em outra forma de energia.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Finalmente, pode-se transformar todas as formas de energia em eletricidade. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">A quest\u00e3o de qual fonte utilizar depende de <a href=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/geracao-de-energia-eletrica\/geracao-termica\/maquinas-termicas\/\">Aspectos T\u00e9cnicos<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/geracao-de-energia-eletrica\/aspectos-economicos\/\">Econ\u00f4micos<\/a> e <a href=\"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/geracao-de-energia-eletrica\/aspectos-ambientais\/\">Ambientais<\/a>, que ser\u00e3o abordados ao longo do curso.<\/span><a id=\"Hist\u00f3ria da Energia\"><\/a><\/p>\n<div class=\"ms-editor-squiggler\" style=\"color: initial; font: initial; font-feature-settings: initial; font-kerning: initial; font-optical-sizing: initial; font-variation-settings: initial; text-orientation: initial; text-rendering: initial; -webkit-font-smoothing: initial; -webkit-locale: initial; -webkit-text-orientation: initial; -webkit-writing-mode: initial; writing-mode: initial; zoom: initial; place-content: initial; place-items: initial; place-self: initial; alignment-baseline: initial; animation: initial; appearance: initial; aspect-ratio: initial; backdrop-filter: initial; backface-visibility: initial; background: initial; background-blend-mode: initial; baseline-shift: initial; block-size: initial; border-block: initial; border: initial; border-radius: initial; border-collapse: initial; border-inline: initial; inset: initial; box-shadow: initial; box-sizing: initial; break-after: initial; break-before: initial; break-inside: initial; buffered-rendering: initial; caption-side: initial; caret-color: initial; clear: initial; clip: initial; clip-path: initial; clip-rule: initial; color-interpolation: initial; color-interpolation-filters: initial; color-rendering: initial; color-scheme: initial; columns: initial; column-fill: initial; gap: initial; column-rule: initial; column-span: initial; contain: initial; contain-intrinsic-size: initial; content: initial; content-visibility: initial; counter-increment: initial; counter-reset: initial; counter-set: initial; cursor: initial; cx: initial; cy: initial; d: initial; display: block; dominant-baseline: initial; empty-cells: initial; fill: initial; fill-opacity: initial; fill-rule: initial; filter: initial; flex: initial; flex-flow: initial; float: initial; flood-color: initial; flood-opacity: initial; grid: initial; grid-area: initial; height: 0px; hyphens: initial; image-orientation: initial; image-rendering: initial; inline-size: initial; inset-block: initial; inset-inline: initial; isolation: initial; letter-spacing: initial; lighting-color: initial; line-break: initial; list-style: initial; margin-block: initial; margin: initial; margin-inline: initial; marker: initial; mask: initial; mask-type: initial; max-block-size: initial; max-height: initial; max-inline-size: initial; max-width: initial; min-block-size: initial; min-height: initial; min-inline-size: initial; min-width: initial; mix-blend-mode: initial; object-fit: initial; object-position: initial; offset: initial; opacity: initial; order: initial; origin-trial-test-property: initial; orphans: initial; outline: initial; outline-offset: initial; overflow-anchor: initial; overflow-wrap: initial; overflow: initial; overscroll-behavior-block: initial; overscroll-behavior-inline: initial; overscroll-behavior: initial; padding-block: initial; padding: initial; padding-inline: initial; page: initial; page-orientation: initial; paint-order: initial; perspective: initial; perspective-origin: initial; pointer-events: initial; position: initial; quotes: initial; r: initial; resize: initial; ruby-position: initial; rx: initial; ry: initial; scroll-behavior: initial; scroll-margin-block: initial; scroll-margin: initial; scroll-margin-inline: initial; scroll-padding-block: initial; scroll-padding: initial; scroll-padding-inline: initial; scroll-snap-align: initial; scroll-snap-stop: initial; scroll-snap-type: initial; shape-image-threshold: initial; shape-margin: initial; shape-outside: initial; shape-rendering: initial; size: initial; speak: initial; stop-color: initial; stop-opacity: initial; stroke: initial; stroke-dasharray: initial; stroke-dashoffset: initial; stroke-linecap: initial; stroke-linejoin: initial; stroke-miterlimit: initial; stroke-opacity: initial; stroke-width: initial; tab-size: initial; table-layout: initial; text-align: initial; text-align-last: initial; text-anchor: initial; text-combine-upright: initial; text-decoration: initial; text-decoration-skip-ink: initial; text-indent: initial; text-overflow: initial; text-shadow: initial; text-size-adjust: initial; text-transform: initial; text-underline-offset: initial; text-underline-position: initial; touch-action: initial; transform: initial; transform-box: initial; transform-origin: initial; transform-style: initial; transition: initial; user-select: initial; vector-effect: initial; vertical-align: initial; visibility: initial; -webkit-app-region: initial; border-spacing: initial; -webkit-border-image: initial; -webkit-box-align: initial; -webkit-box-decoration-break: initial; -webkit-box-direction: initial; -webkit-box-flex: initial; -webkit-box-ordinal-group: initial; -webkit-box-orient: initial; -webkit-box-pack: initial; -webkit-box-reflect: initial; -webkit-highlight: initial; -webkit-hyphenate-character: initial; -webkit-line-break: initial; -webkit-line-clamp: initial; -webkit-mask-box-image: initial; -webkit-mask: initial; -webkit-mask-composite: initial; -webkit-perspective-origin-x: initial; -webkit-perspective-origin-y: initial; -webkit-print-color-adjust: initial; -webkit-rtl-ordering: initial; -webkit-ruby-position: initial; -webkit-tap-highlight-color: initial; -webkit-text-combine: initial; -webkit-text-decorations-in-effect: initial; -webkit-text-emphasis: initial; -webkit-text-emphasis-position: initial; -webkit-text-fill-color: initial; -webkit-text-security: initial; -webkit-text-stroke: initial; -webkit-transform-origin-x: initial; -webkit-transform-origin-y: initial; -webkit-transform-origin-z: initial; -webkit-user-drag: initial; -webkit-user-modify: initial; white-space: initial; widows: initial; width: initial; will-change: initial; word-break: initial; word-spacing: initial; x: initial; y: initial; z-index: initial;\"><\/div>\n<div class=\"ms-editor-squiggler\" style=\"color: initial; font: initial; font-feature-settings: initial; font-kerning: initial; font-optical-sizing: initial; font-variation-settings: initial; text-orientation: initial; text-rendering: initial; -webkit-font-smoothing: initial; -webkit-locale: initial; -webkit-text-orientation: initial; -webkit-writing-mode: initial; writing-mode: initial; zoom: initial; place-content: initial; place-items: initial; place-self: initial; alignment-baseline: initial; animation: initial; appearance: initial; aspect-ratio: initial; backdrop-filter: initial; backface-visibility: initial; background: initial; background-blend-mode: initial; baseline-shift: initial; block-size: initial; border-block: initial; border: initial; border-radius: initial; border-collapse: initial; border-inline: initial; inset: initial; box-shadow: initial; box-sizing: initial; break-after: initial; break-before: initial; break-inside: initial; buffered-rendering: initial; caption-side: initial; caret-color: initial; clear: initial; clip: initial; clip-path: initial; clip-rule: initial; color-interpolation: initial; color-interpolation-filters: initial; color-rendering: initial; color-scheme: initial; columns: initial; column-fill: initial; gap: initial; column-rule: initial; column-span: initial; contain: initial; contain-intrinsic-size: initial; content: initial; content-visibility: initial; counter-increment: initial; counter-reset: initial; counter-set: initial; cursor: initial; cx: initial; cy: initial; d: initial; display: block; dominant-baseline: initial; empty-cells: initial; fill: initial; fill-opacity: initial; fill-rule: initial; filter: initial; flex: initial; flex-flow: initial; float: initial; flood-color: initial; flood-opacity: initial; grid: initial; grid-area: initial; height: 0px; hyphens: initial; image-orientation: initial; image-rendering: initial; inline-size: initial; inset-block: initial; inset-inline: initial; isolation: initial; letter-spacing: initial; lighting-color: initial; line-break: initial; list-style: initial; margin-block: initial; margin: initial; margin-inline: initial; marker: initial; mask: initial; mask-type: initial; max-block-size: initial; max-height: initial; max-inline-size: initial; max-width: initial; min-block-size: initial; min-height: initial; min-inline-size: initial; min-width: initial; mix-blend-mode: initial; object-fit: initial; object-position: initial; offset: initial; opacity: initial; order: initial; origin-trial-test-property: initial; orphans: initial; outline: initial; outline-offset: initial; overflow-anchor: initial; overflow-wrap: initial; overflow: initial; overscroll-behavior-block: initial; overscroll-behavior-inline: initial; overscroll-behavior: initial; padding-block: initial; padding: initial; padding-inline: initial; page: initial; page-orientation: initial; paint-order: initial; perspective: initial; perspective-origin: initial; pointer-events: initial; position: initial; quotes: initial; r: initial; resize: initial; ruby-position: initial; rx: initial; ry: initial; scroll-behavior: initial; scroll-margin-block: initial; scroll-margin: initial; scroll-margin-inline: initial; scroll-padding-block: initial; scroll-padding: initial; scroll-padding-inline: initial; scroll-snap-align: initial; scroll-snap-stop: initial; scroll-snap-type: initial; shape-image-threshold: initial; shape-margin: initial; shape-outside: initial; shape-rendering: initial; size: initial; speak: initial; stop-color: initial; stop-opacity: initial; stroke: initial; stroke-dasharray: initial; stroke-dashoffset: initial; stroke-linecap: initial; stroke-linejoin: initial; stroke-miterlimit: initial; stroke-opacity: initial; stroke-width: initial; tab-size: initial; table-layout: initial; text-align: initial; text-align-last: initial; text-anchor: initial; text-combine-upright: initial; text-decoration: initial; text-decoration-skip-ink: initial; text-indent: initial; text-overflow: initial; text-shadow: initial; text-size-adjust: initial; text-transform: initial; text-underline-offset: initial; text-underline-position: initial; touch-action: initial; transform: initial; transform-box: initial; transform-origin: initial; transform-style: initial; transition: initial; user-select: initial; vector-effect: initial; vertical-align: initial; visibility: initial; -webkit-app-region: initial; border-spacing: initial; -webkit-border-image: initial; -webkit-box-align: initial; -webkit-box-decoration-break: initial; -webkit-box-direction: initial; -webkit-box-flex: initial; -webkit-box-ordinal-group: initial; -webkit-box-orient: initial; -webkit-box-pack: initial; -webkit-box-reflect: initial; -webkit-highlight: initial; -webkit-hyphenate-character: initial; -webkit-line-break: initial; -webkit-line-clamp: initial; -webkit-mask-box-image: initial; -webkit-mask: initial; -webkit-mask-composite: initial; -webkit-perspective-origin-x: initial; -webkit-perspective-origin-y: initial; -webkit-print-color-adjust: initial; -webkit-rtl-ordering: initial; -webkit-ruby-position: initial; -webkit-tap-highlight-color: initial; -webkit-text-combine: initial; -webkit-text-decorations-in-effect: initial; -webkit-text-emphasis: initial; -webkit-text-emphasis-position: initial; -webkit-text-fill-color: initial; -webkit-text-security: initial; -webkit-text-stroke: initial; -webkit-transform-origin-x: initial; -webkit-transform-origin-y: initial; -webkit-transform-origin-z: initial; -webkit-user-drag: initial; -webkit-user-modify: initial; white-space: initial; widows: initial; width: initial; will-change: initial; word-break: initial; word-spacing: initial; x: initial; y: initial; z-index: initial;\"><\/div>\n<div class=\"ms-editor-squiggler\" style=\"color: initial; font: initial; font-feature-settings: initial; font-kerning: initial; font-optical-sizing: initial; font-variation-settings: initial; text-orientation: initial; text-rendering: initial; -webkit-font-smoothing: initial; -webkit-locale: initial; -webkit-text-orientation: initial; -webkit-writing-mode: initial; writing-mode: initial; zoom: initial; place-content: initial; place-items: initial; place-self: initial; alignment-baseline: initial; animation: initial; appearance: initial; aspect-ratio: initial; backdrop-filter: initial; backface-visibility: initial; background: initial; background-blend-mode: initial; baseline-shift: initial; block-size: initial; border-block: initial; border: initial; border-radius: initial; border-collapse: initial; border-inline: initial; inset: initial; box-shadow: initial; box-sizing: initial; break-after: initial; break-before: initial; break-inside: initial; buffered-rendering: initial; caption-side: initial; caret-color: initial; clear: initial; clip: initial; clip-path: initial; clip-rule: initial; color-interpolation: initial; color-interpolation-filters: initial; color-rendering: initial; color-scheme: initial; columns: initial; column-fill: initial; gap: initial; column-rule: initial; column-span: initial; contain: initial; contain-intrinsic-size: initial; content: initial; content-visibility: initial; counter-increment: initial; counter-reset: initial; counter-set: initial; cursor: initial; cx: initial; cy: initial; d: initial; display: block; dominant-baseline: initial; empty-cells: initial; fill: initial; fill-opacity: initial; fill-rule: initial; filter: initial; flex: initial; flex-flow: initial; float: initial; flood-color: initial; flood-opacity: initial; grid: initial; grid-area: initial; height: 0px; hyphens: initial; image-orientation: initial; image-rendering: initial; inline-size: initial; inset-block: initial; inset-inline: initial; isolation: initial; letter-spacing: initial; lighting-color: initial; line-break: initial; list-style: initial; margin-block: initial; margin: initial; margin-inline: initial; marker: initial; mask: initial; mask-type: initial; max-block-size: initial; max-height: initial; max-inline-size: initial; max-width: initial; min-block-size: initial; min-height: initial; min-inline-size: initial; min-width: initial; mix-blend-mode: initial; object-fit: initial; object-position: initial; offset: initial; opacity: initial; order: initial; origin-trial-test-property: initial; orphans: initial; outline: initial; outline-offset: initial; overflow-anchor: initial; overflow-wrap: initial; overflow: initial; overscroll-behavior-block: initial; overscroll-behavior-inline: initial; overscroll-behavior: initial; padding-block: initial; padding: initial; padding-inline: initial; page: initial; page-orientation: initial; paint-order: initial; perspective: initial; perspective-origin: initial; pointer-events: initial; position: initial; quotes: initial; r: initial; resize: initial; ruby-position: initial; rx: initial; ry: initial; scroll-behavior: initial; scroll-margin-block: initial; scroll-margin: initial; scroll-margin-inline: initial; scroll-padding-block: initial; scroll-padding: initial; scroll-padding-inline: initial; scroll-snap-align: initial; scroll-snap-stop: initial; scroll-snap-type: initial; shape-image-threshold: initial; shape-margin: initial; shape-outside: initial; shape-rendering: initial; size: initial; speak: initial; stop-color: initial; stop-opacity: initial; stroke: initial; stroke-dasharray: initial; stroke-dashoffset: initial; stroke-linecap: initial; stroke-linejoin: initial; stroke-miterlimit: initial; stroke-opacity: initial; stroke-width: initial; tab-size: initial; table-layout: initial; text-align: initial; text-align-last: initial; text-anchor: initial; text-combine-upright: initial; text-decoration: initial; text-decoration-skip-ink: initial; text-indent: initial; text-overflow: initial; text-shadow: initial; text-size-adjust: initial; text-transform: initial; text-underline-offset: initial; text-underline-position: initial; touch-action: initial; transform: initial; transform-box: initial; transform-origin: initial; transform-style: initial; transition: initial; user-select: initial; vector-effect: initial; vertical-align: initial; visibility: initial; -webkit-app-region: initial; border-spacing: initial; -webkit-border-image: initial; -webkit-box-align: initial; -webkit-box-decoration-break: initial; -webkit-box-direction: initial; -webkit-box-flex: initial; -webkit-box-ordinal-group: initial; -webkit-box-orient: initial; -webkit-box-pack: initial; -webkit-box-reflect: initial; -webkit-highlight: initial; -webkit-hyphenate-character: initial; -webkit-line-break: initial; -webkit-line-clamp: initial; -webkit-mask-box-image: initial; -webkit-mask: initial; -webkit-mask-composite: initial; -webkit-perspective-origin-x: initial; -webkit-perspective-origin-y: initial; -webkit-print-color-adjust: initial; -webkit-rtl-ordering: initial; -webkit-ruby-position: initial; -webkit-tap-highlight-color: initial; -webkit-text-combine: initial; -webkit-text-decorations-in-effect: initial; -webkit-text-emphasis: initial; -webkit-text-emphasis-position: initial; -webkit-text-fill-color: initial; -webkit-text-security: initial; -webkit-text-stroke: initial; -webkit-transform-origin-x: initial; -webkit-transform-origin-y: initial; -webkit-transform-origin-z: initial; -webkit-user-drag: initial; -webkit-user-modify: initial; white-space: initial; widows: initial; width: initial; will-change: initial; word-break: initial; word-spacing: initial; x: initial; y: initial; z-index: initial;\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Energia \u00e9 a \u00fanica moeda realmente universal: uma de suas formas deve sempre se transformar para que qualquer coisa possa ser feita.&#8221; Prof. Vaclav Smil Apenas atrav\u00e9s do Trabalho e da Temperatura se torna poss\u00edvel visualisar a Energia, uma grandeza abstrata e invis\u00edvel. A Hist\u00f3ria da Energia descreve a import\u00e2ncia desse insumo na civiliza\u00e7\u00e3o, sua [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10323,"parent":1067,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/template-full-width.php","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"class_list":["post-1095","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/gera3-1.png",1200,280,false],"thumbnail":["https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/gera3-1-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/gera3-1-300x70.png",300,70,true],"medium_large":["https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/gera3-1-768x179.png",580,135,true],"large":["https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/gera3-1-1024x239.png",580,135,true],"1536x1536":["https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/gera3-1.png",1200,280,false],"2048x2048":["https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/gera3-1.png",1200,280,false],"post-thumbnail":["https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/gera3-1.png",1200,280,false],"twentytwenty-fullscreen":["https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/gera3-1.png",1200,280,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"admin","author_link":"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/author\/admin\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"&#8220;Energia \u00e9 a \u00fanica moeda realmente universal: uma de suas formas deve sempre se transformar para que qualquer coisa possa ser feita.&#8221; Prof. Vaclav Smil Apenas atrav\u00e9s do Trabalho e da Temperatura se torna poss\u00edvel visualisar a Energia, uma grandeza abstrata e invis\u00edvel. A Hist\u00f3ria da Energia descreve a import\u00e2ncia desse insumo na civiliza\u00e7\u00e3o, sua&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1095","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1095"}],"version-history":[{"count":153,"href":"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1095\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45308,"href":"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1095\/revisions\/45308"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1067"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10323"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.antonioguilherme.web.br.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1095"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}